CDA Uden< Naar CDA.nl

Wethouder Nota bij Zorgleerpark de Vrije Teugel.

 
Zorgleerpark Uden

Geachte aanwezigen,

U hebt mij gevraagd om hier vanochtend vanuit de Udense politiek een eerste impressie te geven bij het samenwerkingsverband van ROC De Leijgraaf, Dichterbij en Fitland. Een samenwerkingsverband, dat een inspirerend en innovatief recreatie- en conferentiecentrum voor bezoekers met en zonder beperking koppelt aan faciliteiten voor wonen, dagbesteding, recreatie en toerisme en een zorghotel. Een dergelijke samenhang in beleid en voorzieningen noemen wij in gemeentelijk politiek jargon streven naar een integrale benadering van ontwikkelingen die onderling samenhangen. Dat betekent niet meer en niet minder dat we de juiste dingen op de goede wijze doen, zodat ze elkaar positief kunnen beïnvloeden en versterken. Op het gebied van een integrale kijk op ontwikkelingen zijn we ook als gemeente intussen het stadium van eerste impressies wel voorbij. Niet dat we er al steeds in slagen om alles even doelmatig en onderling samenhangend in programma te brengen; maar we slagen er wel steeds beter in onze partners buiten de deur van het gemeentehuis te vinden, in Uden en de regio. En we slagen er met onze partners ook meer en meer in de wezenlijke knelpunten en hiaten in het gewenste patroon van voorzieningen op te sporen en op te lossen. In ROC De Leijgraaf, in Dichterbij en in Fitland hebben wij bijzonder geschikte partners gevonden om aan een aantal ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden.

Wat komt er zoal samen op en rond de 3,5 hectare van de locatie van De Vrije Teugel?
ROC de Leijgraaf heeft behoefte aan praktijkleercentra waar binnen- en buitenschools leren vorm kan krijgen en wil De Vrije Teugel gebruiken als praktijkleercentrum voor zijn opleidingen gezondheidszorg en welzijn.
Op de ‘Dichterbij Academie’ kunnen personeel en cliënten van Dichterbij voor scholing en training terecht. Dichterbij wil verder wonen en dagbesteding voor ca. 12 cliënten realiseren op de locatie Vrije Teugel.

Fitland exploiteert het horecagedeelte en biedt leerwerkplekken aan op het gebied van horeca, recreatie en toerisme. Er moet te leren en te werken vallen. Dat kan binnen de Vrije Teugel nieuwe stijl, dat een party- en congrescentrum koppelt aan een zorghotel. Met dat laatste wordt tevens de natuurlijke link gelegd met de vestiging van het nieuwe streekziekenhuis Bernhoven, op geringe afstand,  in Uden-Noord.

De drie partners werken samen op het gebied van leren, werken en leren, zorg en recreatie en toerisme met als bindende factor  ‘Zorgpark Uden’.
Of wij als gemeente met deze benaming gelukkig moeten zijn? In het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning is ons beleid erop gericht mensen zo lang en zo zelfstandig mogelijk uit de zorg te houden. Als er dan toch zorg nodig is, proberen we deze zo weinig mogelijk te etiketteren en naar mensen toe (te laten) brengen. Als er kortstondig zorg nodig is voordat mensen vanuit het ziekenhuis naar huis kunnen, liggen daar ook dwarsverbanden naar wellnesachtige voorzieningen met een toeristisch-recreatieve uitloop voor mensen die niet direct voor de zorg maar wel voor de rust en de ontspanning komen. Maar vooruit: ‘Zorgpark Uden’ als werktitel staat voorlopig ergens voor en wat precies de vlag wordt die de lading dekt, is mogelijk van latere zorg.  Als het concept verder uitgegroeid is, zal er vast nog een zinnenprikkelende benaming uitkomen.

Belangrijker vind ik het als vertegenwoordiger van het gemeentebestuur voor dit moment om naar integraliteit te kijken. Ik wil graag met u kijken naar de mogelijke dwarsleggers tussen uw samenwerkingsverband en ons gemeentelijk beleid. Dat alles rond de volgende componenten in uw beleid:
- leren en werken in de zorg
- leren en werken van mensen in (de) zorg
- verzorgd worden
- recreatie en toerisme al dan niet in combinatie met zorg

Als het gaat over leren en werken in de zorg dan delen wij met u zorgen. Ook wij maken ons zorgen of er over enige tijd nog wel voldoende mensen voor het zorgberoep kiezen of zelf nog beschikbaar zijn. Wij hebben enige tijd geleden als gemeente Uden het initiatief genomen tot een werkbijeenkomst met regionale zorgaanbieders, intermediairen en  ROC de Leijgraaf. Dit onder de titel ‘Werken aan de zorg’. De gemeente zoekt nu samen met de regionale partners naar een passend vervolg. Duidelijk is dat alle zorginstellingen de vrees delen dat het met het potentieel de verkeerde kant op kan gaan. Maar het is dan ook vreemd te moeten constateren, dat het blikveld veelal toch nog blijft steken bij praktische problemen van hier en nu.  Er wordt vooral gepraat over de beeldvorming ten aanzien van de zorg. Die zorgt ervoor dat te weinig mensen kiezen voor de zorg. En wie ervoor kiest, kiest heel snel ook weer het hazenpad. Er is nog weinig oog voor de problemen die op ons afkomen, of ten minste, dat bleek tijdens de werkbijeenkomst niet. En dat is het probleem van een krimpende beroepsbevolking, gekoppeld aan een toenemende zorgvraag en bij blijvende economische groei de aanzuigende werking van het bedrijfsleven. 
 
Het leerwerktraject binnen het concept van De Vrije Teugel lijkt me in dit verband een heel hoopvol perspectief te bieden. Leren op de werkplek, met goede begeleiding en meteen in het vizier waarvoor en voor wie je het doet. Dat lijkt me een heel motiverende omgeving voor mensen die werk van de zorg willen maken. De veelzijdigheid van het concept: werken aan zorg, horeca, recreatie en aspecten van toerisme biedt mensen ook de kansen om zich wat breder te oriënteren op de werkomgeving die uiteindelijk het beste bij hen past. Waardoor ten slotte meer leerlingen het tot professional brengen en niet zo snel meer voortijdig buiten de boot vallen.  

Veel mensen met een verstandelijke beperking kiezen er voor zelfstandig te gaan wonen met de juiste begeleiding in een gewone buurt. Dat vraagt op het niveau van cliënten en van degenen die de begeleiding verzorgen nieuwe en andere vaardigheden. Dergelijke vaardigheden moeten veelal geleerd worden. Ook de dagbesteding van mensen met een beperking gaat sterker de kant van werken op. Wij vinden het als gemeentebestuur heel belangrijk dat mensen met een beperking zo onbelemmerd mogelijk en vooral veilig kunnen wonen. Maar wat wij in het kader van de Wmo voor iedereen van belang vinden is dat ook voor deze bewoners van onze wijken: voor zover dat mogelijk is ook voor jezelf kunnen zorgen en je plek te midden van anderen innemen. Van ons als gemeente vereist dit dat we ons de vaardigheid eigen maken om goed op het juiste niveau te communiceren met deze bewoners en hun begeleiders en verwanten. Ook vinden wij het belangrijk dat als dagbesteding werken wordt, dat mensen goed voorbereid worden op hun taak. Wij zien aan voorzieningen als ‘Frekies’ in Uden (de gemeentelijke medewerkers sponsoren daar nogal als consument, dacht ik) dat het hebben van werk en een functie het gevoel van eigenwaarde sterk stimuleert. (en voor iedereen is het goed te ervaren dat goede dienstverlening soms gewoon zijn tijd en dus enige geduld vraagt).

De invoering van de Wmo is onderdeel van een omslag in het zorgstelsel. Het is de bedoeling dat er steeds meer een samenhang komt in de keten van preventie (mensen zo zelfstandig mogelijk laten meedoen)- care (mensen van de noodzakelijke zorg voorzien zo dicht mogelijk bij de mensen zelf- en cure (op behandeling en genezing gerichte zorg). Deze keten valt steeds minder star te definiëren in termen van geïnstitutionaliseerde zorg binnen instellingen. De opnameduur in ziekenhuizen wordt steeds korter, de opname in zorginstellingen steeds vaker uitgesteld of afgelast. De schotten tussen instellingen en tussen de zorg binnen en buiten instellingen vervagen. Dat vraagt aan de gemeente als regisseur in dit veld om een rol waarbij veel aandacht is voor aanleveren en tussenvoorzieningen. Bij aanleveren gaat het om de behoefte aan vormen van wonen met zorg, maar ook om het faciliteren van breng- en haaldiensten en voorzieningen voor ontmoeting en welzijn op wijkniveau. Bij tussenvoorzieningen gaat het bijvoorbeeld om respijtzorg, om voorzieningen in de sfeer van dagverzorging of opvang, die het mantelzorgers mogelijk maken hun taken langer en beter vol te houden.

Uden is zich bewust van zijn gunstige ligging en zijn aantrekkingskracht op mensen die hier graag wonen of recreatief verblijven. Wij willen, langs de rand van de Maashorst graag een gebied creëren waarin rust, ruimte, recreatie en zorg en verzorging samen kunnen gaan, zonder het specifieke karakter van het natuurpark De Maashorst aan te tasten en zonder tot vormen van massatoerisme te komen. Met de invulling van het concept rond de Vrije Teugel en door de verbinding met Uden-Noord te leggen, ontstaan er binnen veilige kaders nieuwe kansen op ontwikkelingen die elkaar kunnen versterken.

De ligging van het project in het buitengebied geeft de bedenking of er hier sprake is van een bijzondere positie.
Het buitengebied is toch voor de agrariërs?
Na de problemen van de agrarische sector met de dierziektes in de intensieve veehouderij besloot de politiek om maatregelen te treffen ter voorkoming van herhaling waardoor de bedrijfstak ten dode was opgegeven.
Het reconstructieplan, dat gebaseerd was op de al bestaande visie die was neergelegd in de paraplunota en de structuurvisie + van de gemeentes Uden en Veghel, was dee onderlegger voor het nieuwe bestemmingsplan buitengebied.
Nieuwe ontwikkelingen noopte de gemeente tot een herziening van dat plan.
Twee belangrijke ontwikkeling wil ik noemen.
De paraplunota uit de jaren negentig geeft hiervan een analyse.
1 veranderingen in het ruimte gebruik.
   Hier moet gedacht worden aan ontwikkelingen in
   de recreatieve- en toeristische sector.
2 andere visies op waarden en functies.
   Natuur, cultuur historisch en landschap enerzijds
   Anderzijds landbouw, recreatie en overige activiteiten.
Het nieuwe bestemmingsplan buitengebied heeft hier invulling aan gegeven.
De sociaal-economische vitaliteit van het gebied is een belangrijk voorwaarde voor de in standhouding van agrarische bedrijvigheid.
Daarnaast zijn er concentratiegebieden aangewezen waarin veel bebouwing aanwezig is.
Agrarische-, niet agrarische-, recreatieve bebouwing naast burgerwoningen.
Met andere woorden een sterke integratie van verschillende activiteiten in het buitengebied.

Het projectgebied de Vrije Teugel is hier een goed voorbeeld van.

Als we hierin gezamenlijk de dwarsleggers kunnen zien tussen maatschappelijk ondernemen en het ontwikkelen van integraal beleid, zitten we vanuit ons perspectief gekeken als gemeente met het samenwerkingsverband op de goede weg.


 


Terug Stuur dit door |  Alle pagina's in map afdrukken |  Afdrukken | Opslaan als PDF | Top